Μεθοδολογία και χρονοδιάγραμμα

Η προτεινόμενη έρευνα στηρίζεται σε αδιερεύνητο αρχειακό υλικό και συνεντεύξεις και τα αποτελέσματά της θα αποτελέσουν πρωτότυπο μελετητικό εγχείρημα. Θα φωτίσει μια σειρά από ζητήματα για δύο νησιωτικές κοινωνίες του Αιγαίου και του Ιονίου που τελούν υπό ραγδαία κοινωνική αλλαγή και ταυτοχρόνως προσπαθούν να διατηρήσουν το ξεχωριστό πολιτισμικό τους προφίλ αξιοποιώντας το αρχαιολογικό και μνημειακό τους απόθεμα. Τα παρακάτω ερωτήματα θ’ αποτελούν τον ερευνητικό αλλά και ερμηνευτικό άξονά της:

  • Ποιοι είναι οι τρόποι βάσει των οποίων συγκροτείται η ταυτότητα των τοπικών κοινωνιών των νησιών ως τοποθεσιών «αρχαιολογικής κληρονομιάς» μέσα από την άρθρωση Λόγων των επίσημων φορέων, όπως η Αρχαιολογική Υπηρεσία ή οι δημοτικές αρχές;
  • Πώς διαφορετικές ομάδες και συλλογικότητες διαμορφώνουν ή παράγουν τις δικές τους αντιλήψεις περί αρχαιολογικής κληρονομιάς, παρελθόντος, τοπικότητας και συλλογικής ταυτότητας σε συνάρτηση με τους επίσημους φορείς;
  • Ποιες είναι οι διαδρομές ιστορικοποίησης και θεσμοποίησης της μνήμης σε τοπικές κοινωνίες με έντονη τουριστική ανάπτυξη, υλικότητες του παρελθόντος και συνεχή παρουσία αρχαιολογικών ερευνών;
  • Πώς μέσα από ένα δημοτικό αρχείο μπορούμε να έχουμε την πολιτισμική ακτινογραφία μιας τοπικής κοινωνίας, με έμφαση σε αντιλήψεις και πρακτικές που αφορούν την κοινωνική, οικονομική και πολιτική σφαίρα ζωής;
  • Πώς διασταυρώνονται οι τουριστικές χρονικότητες και οι αρχαιολογικές βιογραφίες των νησιών Δήλου, Ρήνειας και Μεγανησίου στον 21ό αιώνα, αλλά και πως συνυπάρχουν στην παρούσα ιστορική και οικονομική συγκυρία της κρίσης;

Η προτεινόμενη μελέτη θα έχει δύο μεθοδολογικούς πυλώνες. Ο πρώτος εστιάζει στην καταγραφή και συλλογή προφορικών ιστοριών ντόπιων και επισκεπτών, αρχαιολόγων, αρχαιοφυλάκων και όσων εμπλέκονται ως ερευνητικά ‘υποκείμενα’, στις βιοϊστορίες τους και τα δικά τους προσωπικά αρχεία. Η συλλογή των παραπάνω θα στηριχτεί -κυρίως- σε μη δομημένες συνεντεύξεις και σε ποιοτική ‘ανάλυση περιεχομένου’. Ωστόσο, αν κριθεί αναγκαίο, και σε σχέση πάντα με τις ερευνητικές ανάγκες, θα καταρτιστεί ένα ‘άτυπο’ ερωτηματολόγιο προκειμένου να αποτελέσει έναν οδηγό ‘κοινών αξόνων’ στη διεξαγωγή των συνεντεύξεων. Για τις ερευνητικές ανάγκες και τη συλλογή δεδομένων θα υπάρξει ένα διάστημα όπου θα διεξαχθεί επιτόπια έρευνα (περίπου ένας χρόνος) με συμμετοχική παρατήρηση στη Δήλο και τη Ρήνεια αλλά και το Μεγανήσι.

Ο δεύτερος πυλώνας είναι η ανάλυση και ερμηνεία εγγράφων α) από το Δημοτικό Αρχείο Μυκόνου, αλλά και τα νεότερα πρακτικά των δημοτικών συμβουλίων που δεν καταχωρήθηκαν σε αυτό, β) από τα πρακτικά του Δήμου Μεγανησίου, γ) από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους στη Λευκάδα. Θα διερευνηθούν ιστορικές και άλλες επιστημονικές μελέτες που αναφέρονται στα παραπάνω νησιά και που βρίσκονται στις βιβλιοθήκες των Κυκλάδων και της Λευκάδας, σε πολιτιστικά ιδρύματα, σε κρατικές υπηρεσίες, σε ιδιωτικές συλλογές και ερευνητικά ινστιτούτα.

Συνολικός χρόνος διεξαγωγής της έρευνας: δυο χρόνια.

Χρόνος συγγραφής μελέτης: ένας χρόνος.

Συνολικός χρόνος διεξαγωγής και ολοκλήρωσης της μεταδιδακτορικής έρευνας: τρία χρόνια.